Dünya Dillerinin Sınıflandırılması
Dünyada yaklaşık 3500’ü aşkın dilin konuşulduğu söyleniyor. Dünya dilleri iki şekilde sınıflandırılır:
1) Köken ( kaynak) bakımından
2) Yapı bakımından (Bu sınıflandırmada kelimenin kullanılışı temel alınır.)
Köken bakımından birbirine yakın olan diller bir aile teşkil ederler. Dünya dilleri bu şekilde çeşitli dil ailelerine ayrılırlar. Bir dil ailesi tarihin bilinmeyen devirlerinde bir ana dilden çıkan dillerin oluşturduğu topluluktur.
Dünyadaki başlıca dil aileleri şunlardır:
1. Hint-Avrupa dilleri ailesi:
A) Hint-İran Dilleri: İran, Afgan, Pakistan, Hindistan, Sri Lanka, Nepal dilleri,
B) Slav Dilleri: Rusça, Bulgarca, Lehçe (Polonya), Çekçe, Slovakça, Baltık dilleri,
C) Roman Dilleri (Latinceden türetilmiş diller): İtalyanca, Fransızca, İspanyolca, Portekizce, Rumence…
D) Cermen Dilleri: İngilizce, Almanca, Felemenkçe, İsveççe, Norveççe…
2. Hami-Sami dilleri:
A) Hami Dilleri: Eski Mısır dili, Kuşi dili, Libya-Berberi dili, Çad dili,
B) Sami Dilleri: Arapça, İbranice (Kenanca), Habeşçe, Akatça.
Bu ailenin yaşayan en önemli dilleri Arapça ve İbranicedir.
3. Bantu dilleri:
Afrika’nın büyük bir kısmında konuşulan diller bu gruba girer.
4. Çin-Tibet dilleri:
Çince, Tibetçe, Vietnamca ve Kmerce bu gruba dahildir.
5. Ural-Altay dilleri:
Ural-Altay dilleri, adından da anlaşılacağı gibi Ural ve Altay olmak üzere iki kola ayrılır:
a) Ural Kolu: Fince, Macarca, Samoyetçe
b) Altay Kolu: Türkçe, Moğolca, Mançuca
Türkçe dünya dilleri arasında yapı bakımından sondan eklemeli dil grubuna girer. Köken bakımından ise Ural-Altay dil ailesinin Altay koluna bağlıdır.
Türkçenin içinde yer aldığı Altay dilleri kolu, adını, Orta Asya’da bulunan Altay Dağları’ndan alır. Bu dil ailesinde en çok kullanılan (ve en gelişmiş) dil, Türkçedir. Bu gruba ait diğer diller, Moğolca ve Mançucadır. Bazı dilbilimciler Japonca ve Kore dillerini de bu dil ailesine dahil etmektedir.
Ural ve Altay dillerin akrabalığı bugün için aşağıdaki benzerliklere dayanmaktadır:
• Her ikisi de eklemeli dildir. Yani her iki kolda da sözcük yapısı aynıdır.
• Bu dillerin tümce yapıları da birbirinin aynıdır.
• Bu dillerde ünlü uyumu da ortak özellik olarak kendini gösterir.
• Ünlü bolluğu ve ünsüz seyrekliğiyle sözcük başında ünsüz yığılışmasının bulunmaması da Ural-Altay dillerinin ortak özelliğidir.
• Ural-Altay dillerinde bazı eklerin hem eylemlerde çekim eki hem de sözcük türetmede yapım eki gibi kullanılması da önemli bir benzerliktir.
• Bu diller arasında sözcük benzerliklerine ve eşliklerine de rastlanmaktadır:
Yapı Bakımından Dünya Dilleri
Diller, yapıları bakımından da birbirlerine yakınlık gösterebilirler. Aynı yapıda olan diller aynı grup içinde sayılır. Yapı bakımından dünya dilleri üçe ayrılır:
1. Tek Heceli Diller (Ayrımlı diller= Yalınlayan diller)
<
